# Sunucu Yönetimi

## 💻 Sunucu Kiralama

* 🔗 [DigitalOcean](https://www.google.com/url?sa=t\&rct=j\&q=\&esrc=s\&source=web\&cd=\&cad=rja\&uact=8\&ved=2ahUKEwi1n_Lh2IbsAhUEaRUIHQG_DNcQFjAAegQIBhAC\&url=https%3A%2F%2Fwww.digitalocean.com%2F\&usg=AOvVaw2Kbi_PqpnTiK49rdUPGt9G) sitesi üzerinden hesap açıp GitHub veya Google ile bağlayabilirsin
* 💳 Kredi kartı bilgilerini verip, **1$** çekim işlemine müsaade ederek sahte bir kullanıcı olmadığını doğrulamalısın
* ⛅ Hesap kaydı tamamlandıktan sonra herhangi bir sunucu alman gerekmekte
* 💵 [GitHub Student Package](https://education.github.com/pack/offers?sort=popularity\&tag=Cloud) alanından alınan Promo code kısmını, sunucu oluşturduktan sonra [Billing](https://cloud.digitalocean.com/account/billing) alanından girmen gerekmekte

{% hint style="info" %}
💁‍♂️ Türkiye içerisinde sunucu kiralamak için [Natro](https://www.natro.com/sunucu-kiralama) sitesine göz atabilrisin
{% endhint %}

## 🔌 Sunucuya Bağlanma

* `ssh -l <username> <ip>` veya `ssh <user>:<IP>` komutu ile sunucuya bağlanılır ve şifre girilir
* Sunucuya bağlanma sırasında terminal oturumu açılmaktadır
* Oturum kapandığında terminal de sonlanır, yani bağlantıdan çıkarsanız tüm işler sonlanır
* Bunu engellemek için `sudo apt install tmux` komutu ile `tmux` aracını indirin (`nohup` uğraştırıcı 😢)
* `tmux` ile terminal oturumu içerisinde yeni bir process başlatılmakta ve oturum kapansa da devam etmektedir

{% hint style="info" %}
‍🧙‍♂ Detaylı bilgi için [How to run a Python script in the cloud?](https://medium.com/@andras1000_18467/how-to-run-a-python-script-in-the-cloud-e486eef96ac3) yazısına bakınız
{% endhint %}

## 🔒 Sunucuya Şifresiz Bağlanma

{% tabs %}
{% tab title="✴️ Windows" %}
{% code title="ConnectServer.ps1" %}

```bash
cd ~
$USER = Read-Host 'Username'
$IP = Read-Host 'IP adress'
$KEY_ID = Read-Host 'Key ID'

$KEY_PATH = ".ssh/${KEY_ID}_ecdsa"
ssh-keygen -t ecdsa -b 521 -f ${KEY_PATH}

# Windows için SSH servisini başlatma
Get-Service -Name ssh-agent | Set-Service -StartupType AutomaticDelayedStart
Start-Service ssh-agent

# SSH keyi sunucuya kopyalama ve yetkilendirme
ADDRESS=$USER@$IP
ssh-copy-id -i $KEY_PATH.pub $ADDRESS

# SSH copy çalışmaz ise alttakini deneyin
# $pub = (Get-Content ~/${KEY_PATH}.pub)
# ssh $USER@$IP "mkdir -p ~/.ssh && echo $pub >> .ssh/authorized_keys && chmod 700 ~/.ssh && chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys"

# SSH keyi yerel anahtarlara ekleme (eğer şifre istenirse anahtar eklenmeli)
ssh-add $KEY_PATH

# SSH ile adrese bağlanma
ssh $ADDRESS -A
```

{% endcode %}
{% endtab %}

{% tab title="🐧 Linux" %}
{% code title="create-ssh-connection.sh" %}

```bash
#!/usr/bin/bash

read -p 'Username: ' USER
read -p 'IP adress: ' IP
read -p 'Key ID: : ' KEY_ID

# SSH key oluşturma
KEY_PATH="$HOME/.ssh/${KEY_ID}-ecdsa"
ssh-keygen -t ecdsa -b 521 -f ${KEY_PATH}

# SSH keyi sunucuya kopyalama ve yetkilendirme
ADDRESS=$USER@$IP
ssh-copy-id -i $KEY_PATH.pub $ADDRESS

# SSH keyi yerel anahtarlara ekleme (eğer şifre istenirse anahtar eklenmeli)
ssh-add $KEY_PATH

# SSH ile adrese bağlanma
ssh $ADDRESS -A
```

{% endcode %}
{% endtab %}
{% endtabs %}

1. 🧐 `ssh ${USER}@${IP}`komutu ile `OpenSSH` varlığını kontrol edil, tepki veriyorsa vardır
2. 🔑 `ssh-keygen -t ecdsa -b 521 -f ${KEY_PATH}` komutu ile `ssh` anahtarı oluşturun
   * SSH, secure shell anlamına gelir ve uzaktan terminal yönetim protokoldür
   * SSH anahtarlarından `pub` uzantılı olan açık anahtardır ve sunucuya aktarılması gerekir
   * Diğer anahtar kapalı olandır ve **paylaşılmaması** gerekmektedir
3. ✴️ Bu adımlar **sadece Windows kullanıcıları** tarafından `powershell` üzerinden yapılmalıdır
   * 📢 `Get-Service -Name ssh-agent | Set-Service -StartupType AutomaticDelayedStart` komutu ile `ssh` servisini gecikmeli olarak otomatik başlatabilmek için yapılandırın
   * 👮‍♂️ Eğer servis otomatik başlatılmazsa her ssh bağlantısı için yeniden başlatmanız gerekir
   * ⚙️ `Start-Service ssh-agent` komutu ile ssh servisini başlatın
   * ➕ `ssh-add ${KEY_PATH}` komutu ile `ssh`anahtarını `keystores` içerisine ekleyin
   * Kapalı anahtarınız `keystores` içerinde saklanır
   * Sunucu bağlantılarında bu anahtar deposu kullanılır
4. 🚚 `ssh ${USER}@${IP} "\` komutunu yazın ve ardından alttaki komutları girin
   * 📂`mkdir -p ~/.ssh && \` ile sunucuda `ssh`antahtarları dizini yoksa oluşturun
   * ➕`echo (Get-Content ${KEY_PATH}.pub) >> .ssh/authorized_keys && \` ile açık anahtarınızı sunucuda onaylı anahtar listesine ekleyin
   * 🐧`echo \"cat ${KEY_PATH}.pub\" && \` komutu ile **Linux işletim sistemini kullananlar** açık anahtarı ekleyebilir
   * 👮‍♂️ `chmod 700 ~/.ssh && \` komutu ile `ssh`dizinini yetkilendirin
   * 👮‍♂️ `chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys"` komutu ile anahtarların olduğu dosyaya okunabilmesi için izinleri verin

> 📢 Eğer sunucu sizden tekrardan şifre istiyor ise, 3. ve 4. adımları uyguladığınızdan emin olun

{% hint style="info" %}
‍🧙‍♂ Detaylı bilgi için

* [SSH Login Without a Password](https://howchoo.com/g/mmu5ngfimjk/ssh-login-without-password)
* [Starting ssh-agent on Windows 10 fails: “unable to start ssh-agent service, error :1058”](https://stackoverflow.com/a/53606760/9770490)
* [How to append authorized\_keys on the remote server with id\_rsa.pub key](https://stackoverflow.com/a/23599377/9770490)
* [ssh-agent: agent returned different signature type](https://github.com/PowerShell/Win32-OpenSSH/issues/1263#issuecomment-590947232)

alanlarına bakabilirsin.
{% endhint %}

## 🖤 Windows Terminal ile Bağlanma

![](/files/xMSXwPh59u578zLd4yVP)

* ⚙️ Terminal üzerinden resimdeki gibi sunuya bağlanmak için [Windows Terminal](https://aka.ms/terminal) ayarlarını açın
* 🔨 Yapılandırma dosyasında `profiles` içerisindeki `list` alanına alttaki ayarları ekleyin

{% code title="settings.json" %}

```javascript
{
    "guid": "{4dc7203f-1c35-4058-8a46-1a2d4989fbe0}", // Eşsiz GUID değeri
    "name": "Natro Host",  // Sekme adı
    "suppressApplicationTitle": true,  // Tab ismini sabit yapar
    "icon": "%USERPROFILE%/OneDrive/Pictures/Icons/Ico/terminal.ico",  // Bu alana belirlediğiniz ikonu koyun
    "commandline": "ssh root@<IP>",  // IP alanına ip adresinizi yazın
    "hidden": false
}
```

{% endcode %}

## ✨ Sunucu Paketlerini Yenileme

* Sunucuya bağlandıktan sonra yapılacak ilk iş yüklü olan paketleri güncellemek olmalıdır
* `sudo apt update` ve `sudo apt upgrade` komutları ile paketlerini güncelleyebilirsin
* Çok fazla paket güncellemelerinden sonra `reboot` komutu ile sistemi yeniden başlatmanız tavsiye edilir
* Paket yükseltme işlemi sonrasında kullanılmayan veya eski paketleri temizlemek için `sudo apt autoremove` komutunu kullanın

## 🔏 Git için Şifre Saklama

* 💁‍♂️ Her git işlemi için tekrardan giriş yapmak istemiyorsanız bu adım sizin için faydalı olacaktır
* 📧 `git config --global user.email "<email>"` ile email adresinizi tanımlayın
* 🤵 `git config --global user.name "<username>"` le kullanıcı adınızı tanımlayın
* 💼 `git config --global credential.helper 'cache --timeout=999999'` komutu ile bilgilerinizi saklayın

## 🕐 Zaman Ayarı Yapma

* NTP (network time protocol) ayarlarını yapmak için `apt-get install ntp ntpdate` komutu ile `ntpdate` paketini kurun
* `ntpdate time.ume.tubitak.gov.tr` ile TÜBİTAK NTP sunucusuna bağlantı yapın
* `service ntp restart` komutu ile yeniden başlatın
* `date` komutu ile tarihi görüntüleyebilirsiniz
* `tzselect` komutu ile zaman bölgesini seçenekler arasından de seçebiliriz
* `timedatectl set-timezone Europe/Istanbul` komutu ile direkt olarak Istanbul zaman dilimini ayarlayabilriiz

```bash
sudo timedatectl set-timezone Europe/Istanbul

# Yukarıdaki komut hatalı olursa aşağıdakini deneyin
apt-get install ntp ntpdate
ntpdate time.ume.tubitak.gov.tr
service ntp restart
timedatectl set-timezone Europe/Istanbul

# date
```

{% hint style="info" %}
‍🧙‍♂ Detaylı bilgi için [Linux zaman sunucusu ayarlama](https://gencbilisim.net/linux-zaman-sunucusu-ayarlama/) alanına bakabilirsin.
{% endhint %}

## `⏳ tmux` ile Uzun Süreli İşlemler

* `tmux` komutu ile yeni bir terminal açtırın ve oraya komutunuzu yazın
* ✲ Ctrl + B, D kısayolu ile ana terminalinize geçin
* Artık oturumu kapatsanız bile `tmux` ile açılan terminaldeki işlemler devam etmektedir
* `tmux attach` komutu ile son terminale bağlanabilirsin
* Terminal işini sonlandırmak için ✲ Ctrl + B, : kısayoluna basıp `kill-session` komutunu yazın

{% hint style="info" %}
‍🧙‍♂ Detaylı bilgi için [Getting started with Tmux](https://linuxize.com/post/getting-started-with-tmux/) alanına bakabilirsin.
{% endhint %}

## 🐍 Python 3.9 Kurulumu

* Sunucularda python3.6 default olarak olur ama `pip` ve `venv` kurulu olmaz
* `sudo apt install python3-pip` ile pip kurulur
  * `pip` python paketlerinin indirilmesine yardımcı olan araçtır
* `sudo apt install python3-venv` ile sanal ortam oluşturma aracı kurulur
  * `venv` sanal python ortamları oluşturarak sistemin python paketlerinin bozulmasını engeller

{% code title="Python3.9 ve venv Kurulumu" %}

```bash
sudo apt update
sudo apt install software-properties-common
sudo add-apt-repository ppa:deadsnakes/ppa
apt install python3-venv python3.9 python3.9-venv
python3.9 -m venv venv
source venv/bin/activate
pip install -r requirements.txt
```

{% endcode %}

{% hint style="warning" %}
📢 Python 3.9-venv kullanılması için python3-venv paketi gereklidir
{% endhint %}

{% hint style="info" %}
‍🧙‍♂ Detaylı bilgi için [Ubuntu 20.04/19.04: Install Python 3.9/3.8/3.7/3.6, Pip and Venv](https://www.techiediaries.com/ubuntu/install-python-3-pip-venv-ubuntu-20-04-19/) alanına bakabilirsin.
{% endhint %}


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://docs.yemreak.com/arsiv/yazilarim/sunucu-yonetimi.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.