# Scripting Languages

## Terimler

| Terim       | Açıklama                                                                                         |
| ----------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| Executable  | Daha önceden oluşturulmuş ve işletim sistemin direkt olarak çalıştırabilir uygulamalar           |
| Byte Code   | Daha sonradan yorumlanmak için hazırlanmış kodlardır, direkt olarak işletim sistemi çalıştıramaz |
| Compiler    | Derleyici. Kodlardan **executable** veya **byte code** oluşturur                                 |
| Interpreter | Yorumlayıcı. Kodları direkt olarak çalıştırır . Her seferinden yorumlanması gerekir              |

## Dillerinin Çalışma Yapısı

* Java, Python gibi diller **byte code** yapısını kullanır
* C, C# gibi diller **executable** (`.exe`) yapısını kullanır

## Scripting Özellikleri

| Terim           | Açıklama                                                                       |
| --------------- | ------------------------------------------------------------------------------ |
| Extending       | Diğer programların kütüphanelerini de kullanma ve çalıştırma (?)               |
| Dynamic Typing  | Değişken tiplerini belirtmeye gerek yoktur. (int, str vs gibi)                 |
| Data Structures | Kendilerine özgü veri yapıları vardır (örn `dictionary`, `hash tables`, `list` |

### Dynamic Typing

* Değişken tiplerine **otomatik** karar verilir
  * İsteğe bağlı tiplerin belirtilmesini de kabul eder
* Scripting işlemlerinde sorun oluşturmasa da programlama dilleirnde **sorunlara** sebeb olduğundan tercih edilmez
  * Değişkenlerin **önceden tanımlanması gerekmediğinden** yazım hataları durumunda program yanlış çalışır ama hata vermez
* Bazı scripting dillerinde tüm verileri `string` olarak tutulur, kullandıkları zaman uygun tiplere çevrilerek kullanırlır. Bu işlem verilerin **optimize** tutulmasını sağlar

### Scripting Dillerinde Hafıza Yönetimi Sorunları

* Değişkenlerin kontrolü scripting dillerinde **zordur**
* Belli bir süre sonrasında kullanılmayan veriler hafızada şişkinliğe sebep olur
* **Garbage Collector** gibi kullanılmayacak değişkenleri temizleyen yapılara ihtiyaç duyulur

### Dynamic Code Creation (Dinamik Kod Oluşturma)

* Kod içerisinde kod oluşturulup derlenebilmesini mümkün kılar
  * Bazı programlama dillerinde bu mümkün değil veya zordur (örn C)

```python
a = 10
x = "print a"
exec(x)
```

## 🔗 Kaynaklar

* [Scripting (Betik) dilleri nedir? (Soru Cevap 14 Kasım 2015)](https://www.youtube.com/watch?v=z7uJNyhLzOQ)


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://docs.yemreak.com/arsiv/arastirmalar/scripting-languages.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.