# Deterministik Mimari · Config (\\\_manifest\\.ts) Driven Architecture · Zero markdown 14 Nov 2025

> **oznel konusmalarim**, **nesnel bilgiler**

Şu an üzerine çalıştığım yaklaşım **her şeyimi deterministik yapmak**. Projelerimde tüm her şeyin **deterministik olduğu, string gibi tiplerin kullanılmadığı** bir mimari deniyorum.

Her proje ve modül kendisini **\_manifest.ts** dosyolarıyla diğer modülslara haberdar ediyor. Hedeflenen **sistemin %100 bir şekilde her bir parçasından haberdar olması.**

Bu süreç doğrultusunda **geliştirme süreci çok uzayacak** farkındayım. Bu bedel ödenebilir mi? Onun testini yapıyorum aslında. Çünkü geliştirme sürecini yapay zekalar yaptığı için sanki **ödenebilir gibi** geliyor.

Ayrıca bir diğer yaptığım şey de şu, **hiç doküman yazmayayım, type dosyaları oluşturayım ve type dosyaların üzerinde JsDoc ile dokümanlari embedded yapayım**. Ve bunu yaparken de sadece örüntüyü vereyim, yani uzun açıklama yok, sadece örüntü, template.

Bir diğer ilginç keşfettiğim şey de; kendi telegram botumu sistematik hale getirirken, `_manifest` ile, insana dair benzerlikler görüyorum. İnsanı da büyük bir sistem olarak görüyorum.

```sh
Bot ↔ İnsan Paralelleri:

  ┌─────────────────┬──────────────────────┬─────────────────────┐
  │ Kategori        │ Bot                  │ İnsan               │
  ├─────────────────┼──────────────────────┼─────────────────────┤
  │ Identity        │ id, button           │ İsim, erişim        │
  │ UI              │ output, keyboard     │ Görünüş, jest       │
  │ Lifecycle       │ activations, skills  │ Uyku, yetenekler    │
  │ Integration     │ dependencies, perms  │ Aile, arkadaş       │
  │ Behavior        │ lifecycle, editable  │ Tepki, esneklik     │
  └─────────────────┴──────────────────────┴─────────────────────┘
```